Inhoud bloempot berekenen: hoeveel liter potgrond nodig?

Je berekent de inhoud van een bloempot door het oppervlak van de bodem te vermenigvuldigen met de hoogte waarvoor je potgrond gebruikt, en de uitkomst in kubieke centimeters te delen door 1000. Dat levert het aantal liter potgrond op dat je nodig hebt.

Hoe bereken je de inhoud van een bloempot in liters?

Eén liter is precies 1000 kubieke centimeter. Meet daarom alles in centimeters, reken het volume uit in kubieke centimeters en deel het door 1000. Meet de hoogte niet tot de rand, maar tot de plek waar de grond komt: laat zo'n drie tot vijf centimeter vrij voor water geven, anders spoelt de grond over de rand. Heeft de pot een drainagelaag, trek de dikte daarvan ook af van de vulhoogte.

Je hebt maar drie dingen nodig: een duimstok of meetlint, de binnenmaten van de pot en een rekenmachine. Meet altijd aan de binnenkant, want de wanddikte van aardewerk en klei kan flink oplopen. Bij een handgemaakte pot is dat extra belangrijk, omdat geen twee stukken exact hetzelfde zijn.

Hoe bereken je een ronde pot met rechte wand?

Voor een cilindervormige pot gebruik je de formule oppervlak keer hoogte. Het oppervlak van de bodem is 3,14 keer de straal in het kwadraat, en de straal is de helft van de diameter. Twee voorbeelden:

• Pot van 30 cm diameter, 25 cm vulhoogte: straal 15 cm, 3,14 × 15 × 15 × 25 = ongeveer 17.700 cm³. Dat is rond de 18 liter potgrond.
• Pot van 40 cm diameter, 35 cm vulhoogte: straal 20 cm, 3,14 × 20 × 20 × 35 = ongeveer 44.000 cm³. Dat is rond de 44 liter.

Let op hoe snel het volume groeit. Een pot van 40 cm is maar een derde breder dan een pot van 30 cm, maar bevat ruim twee keer zoveel grond. Daarom pakt een te grote pot voor een kleine plant zo vaak slecht uit: de grond blijft te lang nat. Meer over de verhouding tussen plant en pot lees je in ons artikel over welke maat bloempot je nodig hebt.

Hoe bereken je een vierkante of rechthoekige plantenbak?

Hier is het simpeler: lengte keer breedte keer vulhoogte, in centimeters, gedeeld door 1000. Een vierkante bak van 40 × 40 cm met 35 cm vulhoogte bevat 56.000 cm³, dus 56 liter. Een lange plantenbak van 100 × 30 cm met 25 cm vulhoogte bevat 75.000 cm³, dus 75 liter.

Voor een lange bak voor langs een muur of een terrasrand is dat een bruikbare vuistregel: reken bij een bak van 30 cm breed en 30 cm diep op ongeveer 75 liter per strekkende meter, afhankelijk van hoe ver je opvult. Hoe je zo'n bak opbouwt, met drainage onderin, lees je in ons artikel over een plantenbak goed vullen tegen wortelrot.

Hoe bereken je een taps toelopende pot?

De meeste mooie potten en vazen zijn aan de bovenkant breder dan onderaan. Dan gebruik je de formule voor een afgeknotte kegel: 3,14 × hoogte ÷ 3 × (R² + R × r + r²), waarbij R de straal bovenin is en r de straal onderin, gemeten op de hoogte van het vullijn.

Een voorbeeld: een pot van 40 cm diameter bovenin en 28 cm onderin met 35 cm vulhoogte. R is 20, r is 14. Dan is R² 400, R × r 280 en r² 196, samen 876. Vermenigvuldig met 3,14 × 35 ÷ 3 en je komt op ongeveer 32.100 cm³: zo'n 32 liter. Dat is aanzienlijk minder dan de 44 liter van een rechte pot met dezelfde bovenkant, een verschil van bijna een derde.

Wat als de pot een buik heeft, zoals een amfoor?

Bij een bolle of amfoorvormige pot werkt een formule niet netjes. De praktische oplossing is meten met water. Vul een emmer van bekende inhoud, bijvoorbeeld 10 liter, en giet het in de pot tot aan het niveau waar de grond moet komen. Tel het aantal emmers en je hebt de inhoud. Doe dit buiten of in een teil, en laat de pot daarna goed uitlekken en drogen voordat je hem vult.

Voor grotere stukken, tot ongeveer 120 cm hoog, is een alternatief om de pot in gedachten in een paar stukken te knippen: een cilinder voor het smalle deel en een kegel voor het brede deel. Tel de uitkomsten bij elkaar op. Dat is nooit precies, maar het brengt je tot op een paar liter nauwkeurig.

Hoeveel zakken potgrond heb je nodig?

Veel zakken potgrond bevatten 20, 40 of 50 liter. Trek eerst het volume van de drainagelaag af. Een laag hydrokorrels van 5 cm in een pot van 40 cm diameter neemt al ruim 6 liter in beslag. Een pot van 44 liter met zo'n laag heeft dus nog ongeveer 38 liter grond nodig, en daarvoor volstaat een zak van 40 liter.

Koop liever iets te veel dan te weinig: potgrond zakt de eerste weken na het planten en water geven altijd een paar centimeter in. Milieu Centraal geeft aan dat het verstandig is turfvrije potgrond te kiezen, omdat veenwinning natuurgebieden aantast. Bewaar een restje om bij te vullen.

Hoe zwaar wordt de gevulde pot?

Natte potgrond weegt grof tussen een halve en een hele kilo per liter. Een pot van 44 liter kan dus al 25 tot 40 kilo aan grond bevatten, nog zonder de pot zelf en de plant. Een grote handgemaakte pot is bovendien al zwaar. Bedenk dus voor je vult waar hij moet staan, want verplaatsen lukt daarna niet meer zonder hulp. Tips daarvoor vind je in ons artikel over een zware plantenpot veilig verplaatsen.

Wat betekent dit voor een binnenpot in een sierpot?

Zet je een kwekerspot in een sierpot, dan bepaalt de kwekerspot de hoeveelheid grond, niet de sierpot. Een C3 pot bevat veel minder dan de sierpot waarin hij past. Welke litermaten bij C2, C3 en C5 horen, lees je in ons artikel over kwekerspotmaten C2, C3 en C5. Hoe je een binnenpot veilig in een pot zonder gat plaatst, staat in de uitleg over de binnenpot in een sierpot.